Kod jéyan
Ni an boug, dépi té ni moun ka bétizé, i té ka pran potplim-li. Man pé asiré zot sé pa pou karésé moun. Okontrè misié té pito ka déplimen moun. I pran potplim-li pou fè let alé kon viré.
I vréyé an prèmié ba Siga, nostrom té ké di dan an sanblé an déwò Matinik, komkwa kréyol pa ka mennen pies koté.
I vréyé anlot ba an boug, ki pa té ké djè kontan wè foto Mémé asou biro an nanplwayé lézenpo. Magré tousa i fè, manzel pa rivé montré ki Mémé té fanmi’y-li.
Epi dènié-a potjiré’y nana ek annui. Ni an minis andidan ki ni gran kod jéyan pou maré moun ka fè kouyonnad, oben ka di bétiz. (man pa a labri, pas misié mé maré mwen kon an med). Eben mon boug monté an chè Lasanblé Lasional pou palé di « Civilizasion ». Misié vréyé kod asou tout sé minis la, ek i ralé yo déwò. Man pa sav si sa ka fè « sivilizé ». Antouléka, kay-nou sa sé mes malélivé. Lè an moun ka palé épi ou ba’y do’w, sé kondisiré ou té jouré manman’y.
Man pé ké di nostrom épi kod jéyan- an jouré pèsonn pou yo pa di sé mwen ki di. Mé si lè monboug vini sanmdi, chak koté i pasé yo viré do ba’y, asiré i pé ké pran sa dou kon siro. Man sèten i ké trouvé jan isi, ordinè, malélivé ek san édikasion. Antouléka sé minis la janbé pit, lè SeLe palé pou di misié té ka fè kon antan Iklè.
Tout lo bagay-tala, sa pa té ké rivé jik la, si an minis pa té koumansé pa vréyé fion. Misié pa sav ou pa ka vréyé luil pou étenn difé.
Es nou ké ni asé « lasivilizasion » pou risivrè’y kon yo pou risouvrè’y ?
Es i mérité yo fè’y lapenn kon nou té fè Jan-Mari (sé pa bouché-a mé boug ziébòy-la) ?
Sé zot ka wè, mwen menm, man sav ki manniè pou risouvrè’y. Pétet man ké rété bò kay mwen pou pasé an ti-lekchi mi anlè mwen trankil lecha, ek pou pies kod jéyan pa vini anmewdé-mwen.