Overblog Tous les blogs Top blogs Littérature, BD & Poésie
Suivre ce blog Administration + Créer mon blog
MENU
4 février 2013 1 04 /02 /février /2013 13:34

I pati

Kannaval 2013 fè an eskal Chelchè pou sé group la montré, sé pa yenki boum boum yo ka fè. Yo ka jwé mizik tou, é sé bien pou sa yo monté anlè podiom.

Epi lapli-a, asosiasion MATJILPA mantjé tonbé vandrèdi , i kom glisé. Mé nou sav, mantjé tonbé sé bel pa. Dimanch bon maten, bò lanmè té ni anpil group pou montré kostim ek bel rad kannaval. Yo kriyé sa « Matinik Carribean Carnival ».

Ni group ki ja koumansé ni an laj. Kontel ALLIANCE tou jenn épi senkan. Sé an ti-bébé an kannaval.

ASOU YO titak pi gran mé i ni ki dizan. Mé lé pli gran sé PLASTIK SYSTEM BAND ki pa ka mété plastik ankò pou kouri. Pas, apré trantan, pié yo koumansé fè yo mal. TANBOU BÒ KANNAL, li sé karantan i ka fété lanné-tala. Yo toujou jwé tanbou, menmsi apré yo ka di « apré bal tanbou lou ».

Antouléka, NOU PA SAV si la té ni LABONM mé nou pé di la té ni BEL ANBIAN  lè BARIL BAND épi LES COLIBRIS mété an TI-KADANS. Nou pé di tou, la té ni DIFE NAN PAY adan an sel WELELE BAND lè TANBOU BÒ KANNAL fè an MATJILPA.

PLASTIK SYSTEM BAND di :

-      NOU LA OSI !

Nou TOUJOU SOUPAPE menm épi dé ti-group kon SWAGG MADA.

Partager cet article
Repost0
4 février 2013 1 04 /02 /février /2013 13:32

 

 

année avec judes« Pou si pé lapech ka ba, ralé kanno’w atè »

Partager cet article
Repost0
4 février 2013 1 04 /02 /février /2013 13:30

Lapèch an frédi

Lapech dan lanej sa red, sé sa Bètran éti ki mennen konba épi Lentersendika aprann.

Asiparé, lè misié épi dot kanmarad rivé an Frans, yo ba yo an bok. Toto épi dot minis té ké di :

-      Zot pa ka antré pas zot pa ni kanno, ni yol, ni gonmié ni yo plastik !Sé moun sendika péchè selman ki pou la.

Mari a dé men pa aplodi, mé i kouwi antré. Bètran té vini épi an avoka pou yo pa kouyonnen’y, pas nou sav tout chat yo chodé pè dlo fret. Sa fè ki misié rété an frédi a jikatan réinion fini. Lè Bètran déviré Matinik i di a tè Laéwopò Aimé Césaire :

-      Yo vann nou, zot trayi nou !

Sa ki yo-tala? Sa ki zot-tala?

An pawol ka di zot sé zòdi bodlanmè. Mé ou sé di chak bètafé ka kléré pou nam li. Mé es pa ni yonndé ki ped nam yo pou an tet balawou ?

Asiparé komkidiré 2014 ja ka préparé é (yo) ja ponmet (zot) pos. Asou manniè sa ka alé la a, asiré nou ké konnet anlot anbétéyaj é moun ké kouri fè lésans lè yo ké tann an bri, yo pou blotjé Lasara. (kon lanné pasé).

Lè pow la ké blotjé pé ké ni chanpay pou lafet é petet sa ké diré tibren pli lontan. Sa man pres asiré sé ki nou pa oblijé atann jik pak, lè krab Madagaska ké antré.

Pétet préfé a ké viré pran an désizion pou arété kolé krab, pas yo ké ni klordékòn tou.

Jéno té chanté :

-      Yo rivé sé péchè a !

Mé ou sé di ki kou-tala lè yo alé an frédi a yo pa rivé fè Léta tann sa yo bizwen pou nouri fanmi’y yo.

Man konnet yonndé péchè ki ja ka tonbé léta pas yo pa sav ki manniè yo ké péyé wol la.

Partager cet article
Repost0
21 janvier 2013 1 21 /01 /janvier /2013 13:33

 

Couv 1 T-t

« Pa pran an sis pou nef, pas dé mal pa an pè ».

Partager cet article
Repost0
21 janvier 2013 1 21 /01 /janvier /2013 13:30

Mariyaj djé

Dimanch té ni anlo moun douvan Lakatédral pou manifesté kont « Mariage pour tous ». Toupandan tout moun té anvil, pa koté Dikos Chad pofité pou fè an chap ankò. Pas dépi Sent-Lisi misié té ni labitid mawon lajol.

« Mariage pour tous » es sé mariyaj pou tout moun selman oben pou tousa ki enmen ?

Makoumè épi moun ka fè zanmi mandé gouvelman, é yo pres trapé’y, an lwa pou yo mayé tou. Yo di yo sé moun kon tout moun é yo palé yo mété yo an pak épi PACS selman. Yo lé antré an légliz kouwoné vwalé, oben sòti lanméri pou yo vréyé grenn diri anlè yo lè yo ké landjé an lapot lanméri a.

Antouléka Adjilbè ka mandé poutji gouvelman, pa mandé épi an référandom si moun dakò épi sa. Adjilbè konnet Badouf (an makoumè) dépi lontan é i ka respekté misié ka fè kon an manmzel. I ka karé kon an matadò épi i ni an ti-vwa. I ka respekté misié. I mandé’y es vréman I bizwen mayé épi Mano ki limenm ja mayé (épi an fanm) é ki poko divòsé.

I di I ka atann lwa-a pasé pas misié ponmet li mennen’y mayé. Kay-la i fè épi madanm lan, i ké mété manzel déwò é konsa yo ké pé viv lanmou yo an gou-yo.

Manmay anlo moun Matinik pa ka konprann ki manniè nou ka adopté tousa ki sòti lotbò ek ki pa toujou bon pou lafanmiy.

Anni gadé, ja ni anlo yich éti ki palé tann palé di papa-yo ek manman-yo ankò. Yo ka kouwi mété-yo an Mézon laritret pou yo sa pran kay-la. Sa ka protjiré-yo trop traka.

Pengad adan zafè mariyaj pou tous-tala, nou admet tou, moun ni dwa mayé épi chien pas yo ka rété épi yo, kon sa ka fet ayè.

Annou pa pran dé mal pou an pè.

Partager cet article
Repost0
15 janvier 2013 2 15 /01 /janvier /2013 20:10

 

DSC01744

« Tout jé sé jé mé kasé bwa an tjou makak pa jé »

Partager cet article
Repost0
15 janvier 2013 2 15 /01 /janvier /2013 20:09

KREYOLAD 451

Lespwa 2013

 

Lanné 2013 la pé ké ni éleksion mé ni anlo parti ki ja ka chaché wè ki manniè yo ké rivé trapé an tot. Es yo ké rété ka dòmi ? Pies pa ! Tout mè ja ka préparé lanné prochenn pas épi zafè sel asanblé a, ni anlo ki pa oblijé trapé an pos. Sel manniè pou yo sa douvan, sé toupré popilasion yo, ké ni an ti-chans. Lé zélektè ké préféré alé wè misié limè ki pli pré lè ni an poblem.

Lanné 2013 la pa ni éleksion, sof éleksion mis épi kannaval. Tout mè Matinik ka fè manifestation pou Emé Sézè, menmsi la i né Baspwent yo pa menm rivé ranjé kay li a. Dimanch pasé sé mè Omaren-an ki wouvè lawonn. I batizé an lari pou bay non « Avenue Aimé Césaire » jik ni an plastisien kiben ki fè an woch twa pwent. Artis matinik pa rivé fè sa, es sé afos yo enpiok ?

Ni an asosiayasion ki pa ka dòmi, i fè yonndé filozof lotbò vini filozofé, es 13 sé an bon oben an mové chif ba Matinik.

Man konnet an boug ki té épi Fani, i di man dakò pou partajé galet mé kanmenm tout jé sé mé … zot ja sav. Adan komin Kaz-Pilot misié limè trapé an galet san fev. Misié alé tribinal pou an pati adan galet la l’EDF ka distribié a. Mé Lépin di louvriyé « Maître chez soi », i ka goumen kon chat meg dan zaboka vet pou lajan an rété adan komin li. I lé galet la mé sirtou épi fev la adan pas i bizwen yonndé milion pou dévlopé komin li.

Antouléka ANTILLA ka di tou sa éti ni labitid li kréyol la kontinié djoubaté. Man ka permet mwen swété zot an bon lanné pou chonmaj bésé ek ich nou twouvé travay an péyi’y.

Es sé an lespwa mal papay ? man té ké trè zanvi sé pa sa.

 

Partager cet article
Repost0
15 janvier 2013 2 15 /01 /janvier /2013 20:04

 

timbre de voix

Tout péchè ka maché épi fes pantalon yo krévé, machann pwason ka maché épi kolié-chou ».

Partager cet article
Repost0
15 janvier 2013 2 15 /01 /janvier /2013 20:02

Dénié anboutéyaj

Moun ka kondri loto désidé fè an dènié ti-fet avan lafen lanné a. Kom lé péchè té an grev, yo désidé fè kò-yo pè. Ni an yonn (toujou ni) ki vréyé an kamo. E si pa ni té ni lésans, ki manniè nou ké fè réyéyon-nou ?

Senp ti-kèsion tala viré mété an wout an vié maladi nou trapé anpil lanné 2012 la. Malkadi-tala sé lapè ki non’y.

Lapè 2014, sé pou sa an pati moun mandi 2015 pou Sel Asanblé a nou désidé an 2010. Asiparé nou poko paré pou sa. Si nou pè pou toutbon ki tan nou ké paré ?

Lapè mantjé langous, sé péchè Matinik dépi le 19 désan ka fè grev. Ni yonndé ki fè latjé vitman an libsèvis, yo pa pou konnet, sa poko lagrev pou anpéché yo manjé ronma yo. Mé ni ki té ja pran douvan avan douvan pran yo.

Lapè mantjé chadron, sé pou sa ni an pati kip a té pè, é ki té pé, yo achté tet-dron a 50 é tjilo à 100 éro. Pas sé kavia nou dapré sa yo di.

Lapé mantjé fwa-gra, mi anlo ki pou lafen lanné sé sa yo ka manjé pas sé la tradision (Lafrans). E sé pa dé péchè patriyot ké opozé manjé fwagra-yo an papiyot.

Adjiblè di mwen kom lapech la blotjé épi zafè Klordékòn, sé somon i lé manjé. Lè man di misié es i asiré sé soman-tala pa ni podui chimik mi sa i réponn li :

-      Sel bagay man sav i pa ni Klordékòn pas ni lontan yo défann sa adan dot péyi. Sé Matinik selman ki té ni sa.

Le 30 désanm lé zotorité, lé zéli, lé kouyonnè, ek préfé a rivé tonbé dakò épi Lentersendika, yo sinié.

Mé sa yo sinié a ?

Es yo sinié pou oubliyé lé prézonnè ?

Es yo pé ké kontinié prézonnen nou ?

Lo machandiz la ki té anlè pow la, es i bon toujou ?

Antouléka, man konnet yonndé ki ja ka fè latjé, yo pa anvi lafen lanné pran yo épi bak yo vid.

Chak moun ka mennen bak yo kon yo lé.

Partager cet article
Repost0
28 décembre 2012 5 28 /12 /décembre /2012 16:17

 

timbre de voix

« Chak kochon ni sanmdi yo oben lavey nwe li »

 

Partager cet article
Repost0

Présentation

  • : Le blog de jude duranty
  • : Publication régulière de textes créoles contemporains Kréyol tou lé jou
  • Contact

Recherche

Liens